Lisa yw’r Arweinydd Ymchwil Addysg ac mae’n helpu i gydgysylltu a monitro amrywiaeth o brosiectau a gaiff eu cynnal ar hyn o bryd o fewn yr adran. Mae hi hefyd yn aelod o sawl tîm ymchwil cydweithredol sy’n archwilio pynciau fel Addysgeg siarad, Ymwreiddio ymchwil ac ymholi mewn ysgolion, Ysgolion sy’n canolbwyntio ar y gymuned, Niwroamrywiaeth yn y gweithle a Dulliau sy’n ystyriol o drawma.
Cyn dod i weithio i Brifysgol Wrecsam, bu Lisa yn gweithio am dair blynedd ym Mhrifysgol Bangor, gan gynnal astudiaeth ymchwil dull cymysg yn ymwneud â siwrneiau diagnostig dynion a oedd newydd gael eu diagnosio â chanser y prostad yng Nghymru. Yn y byd addysg, mae Lisa wedi cyflwyno profiadau dysgu a gweithdai mewn amrywiaeth eang o sefydliadau, yn cynnwys ysgolion cynradd ac uwchradd, sefydliadau addysg bellach, clybiau ieuenctid, sefydliadau’r trydydd sector a charchardai.
Mae Lisa yn danbaid dros helpu i hwyluso newid er mwyn mynd i’r afael ag anghydraddoldebau ac anfantais ac ategu cynhwysiant a llesiant. Mae ei rolau blaenorol yn cynnwys gwaith ieuenctid, cymorth pontio i droseddwyr sy’n gadael y carchar, datblygu cymunedol mewn ardaloedd amddifad a hyfforddiant NLP, a hefyd bu’n arweinydd prosiect ar gyfer timau amlasiantaeth yn ymwneud â theuluoedd cymhleth mewn angen.
Prosiectau Ymchwil
| Teitl | Rôl | Disgrifiad |
|---|---|---|
| Gwreiddio Ymchwil ac Ymholiad mewn Ysgolion | Ymchwilydd | Mae'r prosiect hwn, a ariennir gan Lywodraeth Cymru, yn gweithio ar y cyd â chonsortiwm GwE a sefydliadau addysg uwch eraill yng Nghymru. Mae bellach yn ei drydedd flwyddyn, a'i nod yw darparu'r modelau, y sgiliau a'r adnoddau i roi'r offer i bob ysgol yng Nghymru i ddechrau datblygu eu taith ymchwil ac ymholi eu hunain. |
| Llywio trwy'r Storm: Llyfr Gwaith TrACE | Cyd-ymchwilydd | Prosiect ymchwil sy'n archwilio creu a gweithredu llyfr gwaith TrACE 'Navigating the Storm' mewn ysgolion cynradd. |
| Trafod Pedagogaeth | Ymchwilydd | Mae prosiect Talk Pedagogy yn rhan o fenter a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Mae'r prosiect hwn yn ei ail flwyddyn; yn y flwyddyn gyntaf, cefnogwyd ysgolion i ddarparu profiadau dysgu dilys drwy ddefnyddio crynodebau ymchwil, ac eleni byddwn yn archwilio i ba raddau y mae meddwl ac arferion pedagogaidd yn newid ar lefel genedlaethol, ynghyd â newidiadau yng ngwerthoedd, credoau ac arferion ymarferwyr. |
| Cefnogaeth i staff niwro-amrywiol sy'n gweithio ym maes Addysg Uwch y DU | Ymchwilydd | Bydd yr ymchwil yn archwilio profiadau cyfredol o ran cymorth a lles staff niwrowahanol (staff ND) sy'n gweithio ym maes addysg uwch y DU. |
| Dylunio sy'n Ystyriol o Drawma | Ymchwilydd | I archwilio Egwyddorion Dylunio sy'n Ystyriol o Drawma ym Mhrifysgol Wrecsam |
| Deall tirwedd gweithlu ymgysylltu â theuluoedd sy'n esblygu, trwy lygaid staff rheng flaen | Prif Ymchwilydd | Astudiaeth dair-cam i ddarparu trosolwg o'r dirwedd sy'n esblygu o ran y gweithlu sy'n ymwneud ag ymgysylltu â theuluoedd ar draws Wrecsam, gan ddod â phrofiadau ymarferwyr sy'n gweithio ar draws amrywiaeth o sefydliadau sy'n cefnogi plant, pobl ifanc a theuluoedd ynghyd. Nod y prosiect yw llywio cynllunio yn y dyfodol, datblygu'r gweithlu ac arferion cydweithredol, gan helpu i gryfhau'r gwaith o ymgysylltu â theuluoedd a gwella canlyniadau. |
| Plu, Gwlan a Meddyliau Ffyniannus: Astudiaeth achos o fanteision lles fferm ysgol gyntaf Gogledd Cymru | Prif Ymchwilydd | Prosiect ymchwil cydweithredol a gynhaliwyd i archwilio manteision posibl fferm sydd wedi'i hymgorffori mewn ysgol gynradd yng Ngogledd Cymru. Mae'r ymchwil yn cynnwys y plant fel cyd-ymchwilwyr a bydd yn arwain at astudiaeth achos ac adroddiad. |
| Archwilio dulliau, rhwystrau a ffactorau hwyluso rheolwyr ysgolion sy'n canolbwyntio ar y gymuned yng Nghymru. | Prif Ymchwilydd | I archwilio'r dulliau, y profiadau, y rhwystrau a'r ffactorau hwyluso y mae Rheolwyr Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned (CFSMs) yng Nghymru yn dod ar eu traws. |
| Ymgysylltu â Teuluoedd a'r Gymuned mewn Ysgol Gynradd Gymreig: Amrywiaeth o Safbwyntiau a Phrofiadau | Prif Ymchwilydd | Archwilio amrywiaeth o safbwyntiau a phrofiadau o ymgysylltu â theuluoedd a'r gymuned mewn ysgol gynradd yng Nghymru. |
Research Interests
Ymchwil ansoddol, dulliau cymysg.
Cyhoeddiadau
| Blwyddyn | Cyhoeddiad | Math |
|---|---|---|
| 2026 | Formby, Lisa (2026) 'Shaping Research Directions for Community Focused Schools: A Participatory Research Exploration and Planning (PREP) Workshop Method'. [DOI] | Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid |
| 2026 | Formby, Lisa 'From Insight to Impact: Reflexivity and Reflection in Educational Research'. https://doi.org/10.16922/focus16 | Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid |
| 2025 | Greenway, Charlotte;Conn, Carmel;Knight, Cathryn;Thomas, David V.;Formby, Lisa 'Archwilio Arferion Grwpio Dysgwyr mewn Ystafelloedd Dosbarth yng Nghymru'. https://doi.org/10.16922/wje.27.1.4cym | Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid |
| 2025 | Greenway, Charlotte W.;Conn, Carmel;Knight, Cathryn;Thomas, David V.;Formby, Lisa 'Exploring Classroom Grouping Practices in Wales'. [DOI] | Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid |
| 2024 | Conn, Carmel;Thomas, David V.;Knight, Cathryn;Greenway, Charlotte;Formby, Lisa 'Learner experiences of low attainment groups in the context of a rights approach to education'. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14681366.2024.2311640 | Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid |
| 2024 | Sue Horder, Tomos Gwydion ap Sion, Lisa Formby, Karen Rhys Jones 'Working with Uncertainty for Educational. Change Orientations for Professional Practice' In: Routledge. Oxford : Routledge. | Pennod llyfr |
| 2023 | Integrating research & practice in schools: an emerging collaborative framework within Welsh education, ap Sion, Tomos G.;Formby, Lisa;Horder, Sue;Jones, Karen R. |
Cyfnodolyn Arall |
| 2023 | Teaching and learning in the outdoors: the current state of outdoor learning in schools in Wales, French, Graham;Parry, David;Jones, Cath;McQueen, Robyn;Boulton, Pavla;Horder, Sue;Rhys-Jones, Karen;Formby, Lisa;Sheriff, Lisa;Sheen, Liz |
Cyhoeddiad arall |
| 2023 | Grouping Practices for Learning Support, Conn, Carmel;Formby, Lisa;Greenway, Charlotte;Knight, Cathryn;Thomas, David V. |
Cyhoeddiad arall |
| 2022 | Diagnostic Journeys in Prostate Cancer: In what ways can the accounts of men with prostate cancer increase understanding and improve care in Wales? A qualitative study of men with prostate cancer, | Cyhoeddiad arall |
Corff Dyfarnu
| Cymdeitha | Ariennir gan |
|---|---|
| BERA- The British Education Research Association | Aelod |
Pwyllgorau
| Enw | Disgrifiad |
|---|---|
| Gweithgor y Concordat Datblygu Ymchwil | Aelod o weithgor y concordat |
| Pwyllgor Moeseg Ymchwil Prifysgol Wrecsam | Aelod Pwyllgor |
Adolygydd neu Olygydd Cylchgronau
| Enw'r Cyfnodolyn | Gweithgaredd |
|---|---|
| British Educational Research Journal | Adolygydd Cymheiriaid |
| Wales Journal of Education | Bwrdd Golygyddol |
Gweithgareddau Allgymorth
| Teitl | Disgrifiad |
|---|---|
| Profiadau dysgu dilys: crynodebau tystiolaeth Trafod Addysgeg | Rhestr chwarae sy’n anelu at gynorthwyo ymarferwyr addysgu i fyfyrio ac ymholi. Mae’n cynnwys casgliad o grynodebau tystiolaeth ymchwil, gyda chyflwyniad rhagarweiniol ar gyfer pob un.Gweithgareddau Proffesiynol Eraill |
Gwasanaethau ymgynghori
| Cleient | Disgrifiad |
|---|---|
| Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned, Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam | Ymgynghorydd yn cefnogi'r Rheolwr Ysgol sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned gyda gwerthuso ac effaith. |
Gweithgareddau Proffesiynol Eraill
| Teitl |
|---|
| Cyflwyniad Symposiwm 'Talk Pedagogy' yng nghynhadledd BERA 2023 Cyd-awdur a chyflwynydd prosiect 'Talk Pedagogy' yng nghynhadledd BERA 2023. https://wrexham.ac.uk/blog/posts/education-bera-2023/ |
|
Rhaglen Arweinyddiaeth Ymchwil Prifysgolion Cymru – Nod Rhaglen Arweinyddiaeth Ymchwil Prifysgolion Cymru yw cefnogi ymchwil drwy wella galluoedd, sgiliau, cymwyseddau ac hyder ymchwilwyr o ran arwain a rheoli ymchwilwyr yn effeithiol. Mae'r rhaglen hon yn manteisio ar arbenigedd mewn arweinyddiaeth o fewn cymuned prifysgolion Cymru i feithrin cysylltiadau a chydweithio ar draws sefydliadau. |
|
Symposiwm EREiS – cyflwynwyd prosiect 'Gwreiddio ymchwil ac ymholi mewn ysgolion' (EREiS) yng nghynhadledd BERA fel rhan o symposiwm. |
|
Cynhadledd BERA – Cyflwyniad ar astudiaeth sy'n archwilio dangosyddion sylfaenol Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned yng Nghymru |
|
Cynhadledd BERA ECR – Cyflwyno ymchwil doethurol sy'n archwilio arferion ymchwil gydweithredol wrth lunio cais am gyllid sy'n canolbwyntio ar Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned. |