Galwch nawr am leoedd Medi 2026! 01978 293439

Lisa Formby

Arweinydd Ymchwil mewn Addysg

Picture of staff member

Lisa yw’r Arweinydd Ymchwil Addysg ac mae’n helpu i gydgysylltu a monitro amrywiaeth o brosiectau a gaiff eu cynnal ar hyn o bryd o fewn yr adran. Mae hi hefyd yn aelod o sawl tîm ymchwil cydweithredol sy’n archwilio pynciau fel Addysgeg siarad, Ymwreiddio ymchwil ac ymholi mewn ysgolion, Ysgolion sy’n canolbwyntio ar y gymuned, Niwroamrywiaeth yn y gweithle a Dulliau sy’n ystyriol o drawma.

Cyn dod i weithio i Brifysgol Wrecsam, bu Lisa yn gweithio am dair blynedd ym Mhrifysgol Bangor, gan gynnal astudiaeth ymchwil dull cymysg yn ymwneud â siwrneiau diagnostig dynion a oedd newydd gael eu diagnosio â chanser y prostad yng Nghymru. Yn y byd addysg, mae Lisa wedi cyflwyno profiadau dysgu a gweithdai mewn amrywiaeth eang o sefydliadau, yn cynnwys ysgolion cynradd ac uwchradd, sefydliadau addysg bellach, clybiau ieuenctid, sefydliadau’r trydydd sector a charchardai.

Mae Lisa yn danbaid dros helpu i hwyluso newid er mwyn mynd i’r afael ag anghydraddoldebau ac anfantais ac ategu cynhwysiant a llesiant. Mae ei rolau blaenorol yn cynnwys gwaith ieuenctid, cymorth pontio i droseddwyr sy’n gadael y carchar, datblygu cymunedol mewn ardaloedd amddifad a hyfforddiant NLP, a hefyd bu’n arweinydd prosiect ar gyfer timau amlasiantaeth yn ymwneud â theuluoedd cymhleth mewn angen.

Prosiectau Ymchwil

Teitl Rôl  Disgrifiad
Gwreiddio Ymchwil ac Ymholiad mewn Ysgolion Ymchwilydd Mae'r prosiect hwn, a ariennir gan Lywodraeth Cymru, yn gweithio ar y cyd â chonsortiwm GwE a sefydliadau addysg uwch eraill yng Nghymru. Mae bellach yn ei drydedd flwyddyn, a'i nod yw darparu'r modelau, y sgiliau a'r adnoddau i roi'r offer i bob ysgol yng Nghymru i ddechrau datblygu eu taith ymchwil ac ymholi eu hunain.
Llywio trwy'r Storm: Llyfr Gwaith TrACE Cyd-ymchwilydd Prosiect ymchwil sy'n archwilio creu a gweithredu llyfr gwaith TrACE 'Navigating the Storm' mewn ysgolion cynradd.
Trafod Pedagogaeth Ymchwilydd Mae prosiect Talk Pedagogy yn rhan o fenter a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Mae'r prosiect hwn yn ei ail flwyddyn; yn y flwyddyn gyntaf, cefnogwyd ysgolion i ddarparu profiadau dysgu dilys drwy ddefnyddio crynodebau ymchwil, ac eleni byddwn yn archwilio i ba raddau y mae meddwl ac arferion pedagogaidd yn newid ar lefel genedlaethol, ynghyd â newidiadau yng ngwerthoedd, credoau ac arferion ymarferwyr.
Cefnogaeth i staff niwro-amrywiol sy'n gweithio ym maes Addysg Uwch y DU Ymchwilydd Bydd yr ymchwil yn archwilio profiadau cyfredol o ran cymorth a lles staff niwrowahanol (staff ND) sy'n gweithio ym maes addysg uwch y DU.
Dylunio sy'n Ystyriol o Drawma Ymchwilydd I archwilio Egwyddorion Dylunio sy'n Ystyriol o Drawma ym Mhrifysgol Wrecsam
Deall tirwedd gweithlu ymgysylltu â theuluoedd sy'n esblygu, trwy lygaid staff rheng flaen Prif Ymchwilydd Astudiaeth dair-cam i ddarparu trosolwg o'r dirwedd sy'n esblygu o ran y gweithlu sy'n ymwneud ag ymgysylltu â theuluoedd ar draws Wrecsam, gan ddod â phrofiadau ymarferwyr sy'n gweithio ar draws amrywiaeth o sefydliadau sy'n cefnogi plant, pobl ifanc a theuluoedd ynghyd. Nod y prosiect yw llywio cynllunio yn y dyfodol, datblygu'r gweithlu ac arferion cydweithredol, gan helpu i gryfhau'r gwaith o ymgysylltu â theuluoedd a gwella canlyniadau.
Plu, Gwlan a Meddyliau Ffyniannus: Astudiaeth achos o fanteision lles fferm ysgol gyntaf Gogledd Cymru Prif Ymchwilydd Prosiect ymchwil cydweithredol a gynhaliwyd i archwilio manteision posibl fferm sydd wedi'i hymgorffori mewn ysgol gynradd yng Ngogledd Cymru. Mae'r ymchwil yn cynnwys y plant fel cyd-ymchwilwyr a bydd yn arwain at astudiaeth achos ac adroddiad.
Archwilio dulliau, rhwystrau a ffactorau hwyluso rheolwyr ysgolion sy'n canolbwyntio ar y gymuned yng Nghymru. Prif Ymchwilydd I archwilio'r dulliau, y profiadau, y rhwystrau a'r ffactorau hwyluso y mae Rheolwyr Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned (CFSMs) yng Nghymru yn dod ar eu traws.
Ymgysylltu â Teuluoedd a'r Gymuned mewn Ysgol Gynradd Gymreig: Amrywiaeth o Safbwyntiau a Phrofiadau Prif Ymchwilydd Archwilio amrywiaeth o safbwyntiau a phrofiadau o ymgysylltu â theuluoedd a'r gymuned mewn ysgol gynradd yng Nghymru.

Research Interests

Ymchwil ansoddol, dulliau cymysg.

Cyhoeddiadau

Blwyddyn Cyhoeddiad Math
2026 Formby, Lisa (2026) 'Shaping Research Directions for Community Focused Schools: A Participatory Research Exploration and Planning (PREP) Workshop Method'. [DOI] Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid
2026 Formby, Lisa 'From Insight to Impact: Reflexivity and Reflection in Educational Research'. https://doi.org/10.16922/focus16 Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid
2025 Greenway, Charlotte;Conn, Carmel;Knight, Cathryn;Thomas, David V.;Formby, Lisa 'Archwilio Arferion Grwpio Dysgwyr mewn Ystafelloedd Dosbarth yng Nghymru'. https://doi.org/10.16922/wje.27.1.4cym Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid
2025 Greenway, Charlotte W.;Conn, Carmel;Knight, Cathryn;Thomas, David V.;Formby, Lisa 'Exploring Classroom Grouping Practices in Wales'. [DOI] Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid
2024 Conn, Carmel;Thomas, David V.;Knight, Cathryn;Greenway, Charlotte;Formby, Lisa 'Learner experiences of low attainment groups in the context of a rights approach to education'. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14681366.2024.2311640 Cyfnodolyn a adolygwyd gan gymheiriaid
2024 Sue Horder, Tomos Gwydion ap Sion, Lisa Formby, Karen Rhys Jones 'Working with Uncertainty for Educational. Change Orientations for Professional Practice' In: Routledge. Oxford : Routledge.  Pennod llyfr
2023 Integrating research & practice in schools: an emerging collaborative framework within Welsh education, 
ap Sion, Tomos G.;Formby, Lisa;Horder, Sue;Jones, Karen R.
Cyfnodolyn Arall
2023 Teaching and learning in the outdoors: the current state of outdoor learning in schools in Wales, 
French, Graham;Parry, David;Jones, Cath;McQueen, Robyn;Boulton, Pavla;Horder, Sue;Rhys-Jones, Karen;Formby, Lisa;Sheriff, Lisa;Sheen, Liz
Cyhoeddiad arall
2023 Grouping Practices for Learning Support, 
Conn, Carmel;Formby, Lisa;Greenway, Charlotte;Knight, Cathryn;Thomas, David V.
Cyhoeddiad arall
2022 Diagnostic Journeys in Prostate Cancer: In what ways can the accounts of men with prostate cancer increase understanding and improve care in Wales? A qualitative study of men with prostate cancer,  Cyhoeddiad arall

 

Corff Dyfarnu

Cymdeitha Ariennir gan
BERA- The British Education Research Association Aelod

Pwyllgorau

Enw Disgrifiad
Gweithgor y Concordat Datblygu Ymchwil Aelod o weithgor y concordat
Pwyllgor Moeseg Ymchwil Prifysgol Wrecsam Aelod Pwyllgor

Adolygydd neu Olygydd Cylchgronau

Enw'r Cyfnodolyn Gweithgaredd
British Educational Research Journal Adolygydd Cymheiriaid
Wales Journal of Education  Bwrdd Golygyddol

Gweithgareddau Allgymorth

Teitl Disgrifiad
Profiadau dysgu dilys: crynodebau tystiolaeth Trafod Addysgeg Rhestr chwarae sy’n anelu at gynorthwyo ymarferwyr addysgu i fyfyrio ac ymholi. Mae’n cynnwys casgliad o grynodebau tystiolaeth ymchwil, gyda chyflwyniad rhagarweiniol ar gyfer pob un.Gweithgareddau Proffesiynol Eraill

Gwasanaethau ymgynghori

Cleient Disgrifiad
Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned, Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Ymgynghorydd yn cefnogi'r Rheolwr Ysgol sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned gyda gwerthuso ac effaith.

Gweithgareddau Proffesiynol Eraill

Teitl
Cyflwyniad Symposiwm 'Talk Pedagogy' yng nghynhadledd BERA 2023 Cyd-awdur a chyflwynydd prosiect 'Talk Pedagogy' yng nghynhadledd BERA 2023. https://wrexham.ac.uk/blog/posts/education-bera-2023/

Rhaglen Arweinyddiaeth Ymchwil Prifysgolion Cymru – Nod Rhaglen Arweinyddiaeth Ymchwil Prifysgolion Cymru yw cefnogi ymchwil drwy wella galluoedd, sgiliau, cymwyseddau ac hyder ymchwilwyr o ran arwain a rheoli ymchwilwyr yn effeithiol. Mae'r rhaglen hon yn manteisio ar arbenigedd mewn arweinyddiaeth o fewn cymuned prifysgolion Cymru i feithrin cysylltiadau a chydweithio ar draws sefydliadau.

 

Symposiwm EREiS – cyflwynwyd prosiect 'Gwreiddio ymchwil ac ymholi mewn ysgolion' (EREiS) yng nghynhadledd BERA fel rhan o symposiwm.

 

Cynhadledd BERA – Cyflwyniad ar astudiaeth sy'n archwilio dangosyddion sylfaenol Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned yng Nghymru

 

Cynhadledd BERA ECR – Cyflwyno ymchwil doethurol sy'n archwilio arferion ymchwil gydweithredol wrth lunio cais am gyllid sy'n canolbwyntio ar Ysgolion sy'n Canolbwyntio ar y Gymuned.