Gwrandewch: Mae’r menopos yn fater i bawb

Gwrandewch: Mae’r menopos yn fusnes i bawb

Wrth inni nesáu at fis Hydref, rydym yn nodi dechrau Mis Ymwybyddiaeth o’r Menopos. Ym Mhrifysgol Wrecsam, rydym wedi ymrwymo i greu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos er mwyn sicrhau lles myfyrwyr a staff fel ei gilydd. Yn ystod y mis bydd nifer o fentrau’n cael eu lansio i helpu i greu amgylchedd dysgu a gweithio sy’n fwy cyfeillgar i’r menopos. Rhan allweddol o’r gwaith hwn yw’r Holiadur Gwaelodlin Menopos, a lansiwyd ar 01 Hydref i’r holl staff; bydd hyn yn helpu’r brifysgol i ddeall profiadau staff yn well, nodi meysydd o arfer da a llywio cymorth, adnoddau ac ymwybyddiaeth yn y dyfodol. 

Pam rydym yn nodi Mis Ymwybyddiaeth o’r Menopos?

Mae’r menopos a’r perimenopos yn gyfnodau bywyd sy’n effeithio ar y mwyafrif o fenywod a rhai pobl drawsryweddol ac anneuaidd. Gall y menopos ddigwydd yn naturiol fel rhan o heneiddio, neu gael ei sbarduno gan driniaeth feddygol neu lawdriniaeth, a gall profiadau effeithio ar bobl mewn ffyrdd gwahanol iawn, gan effeithio’n aml ar eu gwaith, eu hastudiaethau, eu perthnasoedd a’u bywyd o ddydd i ddydd.

Er gwaethaf ymwybyddiaeth gynyddol, mae’r menopos yn parhau’n bwnc nad yw llawer yn dal i deimlo’n gyfforddus yn siarad amdano, yn aml oherwydd diffyg ymwybyddiaeth hanesyddol a chyfleoedd ar gyfer sgwrs agored. O ganlyniad, efallai na fydd llawer o bobl sy’n nesáu at y menopos neu’n mynd drwyddo yn cydnabod eu bod yn ei brofi. Gall myfyrwyr a staff brofi symptomau menopos a all effeithio ar ganolbwyntio, cwsg, hyder, presenoldeb a lles o ddydd i ddydd.

Mae Mis Ymwybyddiaeth o’r Menopos yn helpu i godi ymwybyddiaeth, herio camsyniadau ac annog sgyrsiau mwy agored am y menopos, gyda Diwrnod Rhyngwladol y Menopos yn cael ei gynnal yn flynyddol ar 18 Hydref. Mae’r International Menopause Society (IMS) yn tynnu sylw eleni at "Poen Cronig yn y Canol Oes", sy’n effeithio ar gyfran sylweddol o fenywod yn ystod ac ar ôl y cyfnod pontio menopos, drwy rannu gwybodaeth ddibynadwy ac arweiniad ymarferol i gefnogi gwell cydnabyddiaeth a gofal ledled y byd.

Nid ar gyfer y rhai sy’n ei brofi yn unig y mae ymwybyddiaeth ynghylch y menopos; mae ymwybyddiaeth yn hanfodol i bawb er mwyn creu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos. Gall ffrindiau, cydweithwyr, darlithwyr, rheolwyr, tiwtoriaid a chyd-fyfyrwyr oll chwarae rhan wrth greu amgylchedd lle mae pobl sy’n profi’r menopos yn teimlo eu bod yn cael eu deall a’u cefnogi. 

Beth yw’r gwahaniaeth rhwng Perimenopos a Menopos?

Perimenopos yw’r cyfnod pontio sy’n arwain at y menopos a gall ddechrau sawl blwyddyn cyn i’r cylch mislif ddod i ben. Unwaith y bydd person wedi peidio â chael mislif am 12 mis neu fwy, pan nad yw’n defnyddio dull atal cenhedlu hormonaidd, diffinnir hyn yn feddygol fel y menopos. Nid oes un profiad menopos unigol, gan y gall symptomau amrywio a gallant ddigwydd ar wahanol oedrannau, weithiau’n gynharach nag y mae pobl yn ei ddisgwyl. Mae menopos cynnar yn digwydd cyn 45 oed, ac mae menopos cynamserol yn digwydd cyn 40 oed. Gall effeithiau’r menopos hefyd gydblethu ag astudio a gweithio. 

Er enghraifft, gallai rhywun fod yn rheoli:

• Anhawster canolbwyntio yn ystod darlithoedd neu gyfarfodydd

• Cwsg aflonydd a’r blinder sy’n deillio o hynny

• Pryder neu newidiadau mewn hwyliau

• Fflachiadau poeth mewn ystafelloedd dosbarth, swyddfeydd, neu amgylcheddau prysur eraill

• Yr angen am fynediad haws at doiledau, dŵr, neu amgylcheddau oerach

• Pryderon ynghylch trafod symptomau gyda darlithydd, rheolwr, neu gydweithiwr

• Cydbwyso astudio, cyflogaeth, cyfrifoldebau teuluol ac iechyd 

Beth mae Prifysgol Wrecsam yn ei wneud i greu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos?

Mae Prifysgol Wrecsam yn falch o fod wedi sefydlu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos, sy’n ymestyn ar draws myfyrwyr, staff a chydymffurfiaeth sefydliadol. Fel prifysgol sy’n ystyriol o drawma, mae Wrecsam yn ymdrechu i sicrhau bod gan bawb fynediad at yr adnoddau angenrheidiol i helpu i wneud gwahaniaeth ystyrlon. Mae ei blaenoriaethau cychwynnol yn cynnwys gweithredu polisi gyda chanllawiau ategol a phecyn cymorth ymarferol i gefnogi rheolwyr wrth drafod y menopos.

Fel rhan o ymrwymiad ein Prifysgol, mae nifer o Hyrwyddwyr Menopos ar gael sydd wedi cael hyfforddiant ychwanegol i gefnogi eu cyfoedion a myfyrwyr. Caiff y rhwydwaith cymorth ei gryfhau drwy Gyfeillion Menopos, sydd wedi’u hyfforddi i ddarparu cymorth anffurfiol ac sy’n hawdd eu hadnabod gan eu mygiau cyfaill menopos sy’n dangos i eraill eu bod yn 'hapus i sgwrsio'.

Ar hyn o bryd mae Wrecsam yn mapio ei Chynllun Gweithredu Menopos i’w gyflwyno ochr yn ochr ag adrodd ar y Bwlch Cyflog rhwng y Rhywiau yn y flwyddyn newydd. Mae ei blaenoriaethau parhaus yn cynnwys gweithredu polisi, hyfforddiant ymwybyddiaeth, Rhwydwaith Hyrwyddwyr Menopos, sesiynau dysgu â ffocws People and Culture Connect, cyfathrebiadau staff a monitro cynnydd drwy’r arolwg gwaelodlin menopos sy’n cael ei lansio heddiw.

Mae staff y Brifysgol yn Wrecsam hefyd yn cael eu gwahodd i fynychu datblygiad staff Menopause in the Workplace, sef sesiwn ryngweithiol sy’n addas i bob aelod o staff. Mae’r cwrs hyfforddi hwn yn archwilio pynciau gan gynnwys symptomau, eu heffaith yn y gwaith, y fframwaith cyfreithiol, manteision sefydliadol darparu cymorth, astudiaethau achos ymarferol, a sut y gall creu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos wella lles, cadw staff a pherfformiad staff. 

Sut y gellir helpu i greu diwylliant sy’n gynhwysol o ran y menopos?

Mae’n bwysig cofio nad yw bod yn gynhwysol o ran y menopos yn ymwneud yn syml â chael polisi & chanllawiau; mae’n ymwneud â’r rhai o fewn sefydliad yn gweithio gyda’i gilydd i greu amgylchedd lle mae pobl yn teimlo’n ddiogel ac yn gyfforddus yn rhannu eu profiadau. Mae’r rhai sy’n profi’r menopos yn unigolion ac, felly, bydd ganddynt anghenion gwahanol. Gellir helpu i ddangos cefnogaeth drwy ddod yn ymwybodol o’r arwyddion a’r symptomau cyffredin, mynychu hyfforddiant ymwybyddiaeth o’r menopos, ac annog cyfoedion i gymryd rhan mewn sgyrsiau agored a pharchus. 

Gadewch inni wneud y menopos yn fusnes i bawb.

Drwy wrando, dysgu a chefnogi ein gilydd, gallwn helpu i greu cymuned brifysgol lle nad oes neb yn teimlo bod yn rhaid iddynt lywio’r menopos ar eu pen eu hunain. Er efallai na fydd y menopos yn effeithio ar bawb yn bersonol, mae creu diwylliant o ddealltwriaeth, cynhwysiant a chefnogaeth o fudd i ni oll. 

Os hoffai unrhyw un ddysgu mwy am sut y gall helpu i gefnogi Prifysgol Wrecsam i godi ymwybyddiaeth am y menopos, cysylltwch â Rose Norton yn Rose.Norton@wrexham.ac.uk.